Yvon Sana Bangui BEAC’ı Nasıl Yönetmeyi Öğrendi?

Yvon Sana Bangui ve BEAC: CEMAC Bölgesinde Yeni Bir Para Politikası Dönemi mi Başlıyor?

Yaoundé, Kamerun — Yvon Sana Bangui, Merkezî Afrika Devletleri Bankası (Banque des États de l’Afrique centrale — BEAC) yeni yöneticisi olarak, bölgesel para politikası ve ekonomik reform gündemini yeniden şekillendiriyor. Jeune Afrique’ın son analizine göre, Bangui’nin liderliği, hem iç hem dış ekonomik baskıların arttığı bir dönemde monetary governance (para yönetimi) deneyimi kazandığını gösteriyor.

BEAC Nedir ve Bölgesel Rolü?

BEAC, CEMAC (Economic and Monetary Community of Central Africa) ülkelerinin ortak merkez bankasıdır. Banka, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Çad, Ekvator Ginesi, Gabon ve Kongo Cumhuriyeti’ni kapsayan altı ülkenin ortak para birimi olan Orta Afrika CFA Frangı (XAF)’nın para otoritesidir.

Bu rol, BEAC’ı yalnızca bir banka olmaktan öteye taşır; bölgesel finansal istikrar, döviz rezervi yönetimi, politika faiz uygulamaları ve bankacılık denetimi gibi kritik fonksiyonları barındırır.

Bangui’nin Arka Planı ve Atanması

Yvon Sana Bangui, 1954 ye doğmuş ve 2024 başında BEAC’nin 6. valisi olarak atanmıştır. Bu rol için konsey tarafından yedi yıllık süreyle seçilmiştir.

Eğitimini Fransa ve Kamerun’da ekonomi, uygulamalı matematik ve kamu yönetimi alanlarında tamamlayan Bangui, BEAC içinde uzun bir kariyer yapmıştır. 2005’te BEAC’ye katılmış, bilgi sistemlerinden bütçe ve kontrol direktörlüğüne kadar yükselmiş ve sonunda en üst koltuğa oturmuştur.

Gazeteler, Bangui’nin göreve ekonomik deneyim eksikliği nedeniyle iç eleştirilere maruz kaldığını yazarken, aynı zamanda öğrenme ve adaptasyon kabiliyeti ile bu zaafı hızla kapattığını belirtiyor.

Bangui’nin Stratejik Öncelikleri

1) Monetary Governance – Para Yönetimi

Bangui, BEAC’nin para politikası araçlarını etkin hale getirme konusunda bir vizyon geliştirdi. Uluslararası bankacılık işbirlikleri, örneğin Bank Al-Maghrib ile sürdürülen teknik temaslar bunun göstergesi. Bu temaslarda:

* Politika faiz uyumu
* Makroprudential gözetim
* Döviz kuru denetimi konuları ele alındı.

2) Finansal Sistemlerde Entegrasyon

Financial Afrik görüşüne göre, Bangui mobil ödeme sistemleri *Mobile Money) ve bankacılık lisanslarının tek çatı altında standartlaştırılması gibi teknolojik ve düzenleyici reformların önemini vurguluyor.

3) İklim ve Makroekonomik İstikrar

2025’teki CEMAC merkez bankacıları toplantısında Bangui, iklim değişikliğinin finansal sistem üzerindeki etkisine dikkat çekti ve bunun para politikalarının hesaplanmasında dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Bölgesel Zorluklar ve Eleştiriler

Bangui’nin göreve gelmesini takiben bazı çatışmalar da gündeme geldi:

* Banka içi adaylık ve personel alım süreçlerine yönelik tartışmalar bazı kesimlerce eleştirildi.
* CEMAC bölgesi içindeki kaynak gelirlerinin BEAC politikalarıyla ilişkisi (örneğin madencilik gelirleri ve döviz rezervi politikaları) halen müzakere ediliyor.

Yine de birçok Afrika finans uzmanı, Bangui’nin teknik altyapı ve uluslararası ilişkiler kurma yeteneğini, bölgenin finansal dayanıklılığını artırma yönünde önemli bir kazanım olarak görüyor.

Kıta Genelinde Banka İşbirlikleri

Bangui, yalnızca CEMAC içinde değil, aynı zamanda Afrika Merkez Bankaları Birliği (ACBA) gibi platformlarda da liderlik rolleri üstleniyor:

* 2025’te ACBA başkanlığına seçildi ve bu rolü aracılığıyla Afrika merkez bankaları arasındaki koordinasyonu güçlendirmeyi hedefliyor.

Bu, bölgesel ekonomi politikalarının ortak bir strateji ve dayanışma zemini üzerinden geliştirilebileceği mesajını taşıyor.

Bangui’nin Liderliği Altında BEAC’nin Rolü

Uzmanlara göre, Bangui’nin liderliği şu alanlarda etkili olabilir:

* Ekonomik entegrasyonun derinleştirilmesi
* CFA frangı istikrarının korunması
* Dijital finansal altyapı ve mobil ödeme sistemlerinin yaygınlaşması
* Bankacılık gözetimi ve finansal kapsayıcılık projeleri

BEAC’nin monetarist rolü sadece uluslararası yatırımcılar için değil, aynı zamanda yoksullukla mücadele ve ekonomik büyüme politikaları açısından da merkezi bir yere sahip.

Yeni Bir Para Politikası Dönemi mi?

Yvon Sana Bangui, geçmişte deneyimsizliği yüzünden eleştirilse de teknik kapasite, ortaklık kurma stratejisi ve yeni nesil vizyonuyla BEAC’nin hem iç hem dış güvenilirliğini artırmayı hedefliyor. Bu, CEMAC bölgesindeki para politikası istikrarı, makroekonomik koordinasyon ve finansal reformlar için potansiyel bir dönüm noktası olabilir.