Washington Neden Rabat’a Yatırım Yapıyor?

Washington’un Rabat’a Stratejik Bahsi: ABD-Fas Ortaklığı Neden Derinleşiyor?

Rabat – ABD ile Fas arasındaki stratejik ilişki son dönemde hem Washington’un güvenlik gündeminde hem de Rabat’ın jeopolitik profilinde belirgin bir yükseliş yaşatıyor. 12 Ocak 2026’da Fas’ta önemli bir ziyaret gerçekleştiren Bryan J. Ellis, ABD’nin Afrika işleri üst düzey sorumlusu olarak Rabat’a geldi ve iki ülke arasındaki güvenlik işbirliğinin güçlendiğini ifade etti. Bu gelişme, üç Amerikalı uzmanın değerlendirmesine göre, Washington’un Fas’ı bölgesel istikrarın anahtar ortaklarından biri olarak gördüğünü açıkça ortaya koyuyor.

Stratejik İşbirliğinin Arka Planı

ABD-Fas ilişkileri, tarihte 250 yılı aşkın bir geçmişe dayanıyor. 1787 tarihli Marakeş Antlaşması, ABD’nin bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olan Fas ile Washington arasında diplomatik bağların temellerini attı ve aradan geçen yüzyıllarda bu bağlar pekişti.

Bugün ise bu ilişki yalnızca tarihsel bağlarla açıklanamıyor; ayrıca güvenlik, savunma ve bölgesel strateji alanlarında geniş bir işbirliği kapsamı bulunuyor. Fas, Sahel bölgesindeki istikrarsızlık ve güvenlik tehditleriyle mücadelede ABD’nin gözüne daha güvenilir bir ortak olarak girmiş durumda.

Güvenlik ve Savunma İşbirliği

Ziyaret sırasında Fas’ın Savunma İdaresi’nden yetkililer, Ellis ile bir araya geldi ve 2020–2030 Ortak Savunma Yol Haritası çerçevesinde ileri adımlar tartışıldı. Bu yol haritası, eğitim ortaklıkları, askerî beraberlik, operasyonel koordinasyon ve karşılıklı istihbarat paylaşımını kapsıyor.

Aynı bağlamda, yakın geçmişte ABD Kongresi’nden bir heyetin de Rabat’ı ziyaret etmesi, Washington’un stratejik yönelimini teyit ediyor; bu ziyaretlerde iki taraf, savunma ve askeri modernizasyonu güçlendirme üzerine görüş alışverişinde bulundu.

Uzmanların Değerlendirmesi

Üç Amerikalı uzman — J. Peter Pham, David H. Shinn ve Michael Rubin — Le Matin’a verdikleri analizde şu önemli noktaları vurguladı:

* Tarihsel bağlar uzun dönemli ortaklığın temelini oluşturuyor.
* Fas’ın kurumsal istikrarı ve Afrika’daki varlığı, ABD için tercih edilebilir bir ortak olarak öne çıkmasını sağlıyor.
* Washington’un bölgesel güvenlik stratejisi içinde Fas’ın rolü gittikçe kritikleşiyor.

Uzmanlara göre, Washington’un bu stratejik bahisleri yalnızca askeri değil, aynı zamanda diplomatik ve ekonomik bağları da içeriyor.

Genişleyen Jeopolitik Bağlam

Bu gelişmeler Fas-ABD ilişkilerini yalnızca iki ülke arasındaki bağ olarak değerlendirmekten öte, Kuzey Afrika ve Sahel bölgesinin genel jeopolitik dengeleri içinde ele almayı gerektiriyor. Washington, artan bölgesel tehditler, terörle mücadele ve enerji güvenliği gibi konularda Rabat ile daha derin bir işbirliği modelini tercih ediyor.

Aynı zamanda Fas’ın jeopolitik konumu, ABD’nin Çin ve Rusya gibi diğer küresel güçlerle rekabet stratejilerinde de önemli bir unsur olarak görülüyor. Bu bağlam, daha geniş çaplı bir Atlantik ve Afrika işbirliği stratejisinin parçası olarak değerlendiriliyor.

Ek Destekleyen Gelişmeler

Fas-ABD stratejik ilişkisinin derinleşmesi sadece güvenlik odaklı değil. Fas, ABD ile diplomatik ve siyasi işbirliği alanlarında da ilişkilerini genişletiyor:

* ABD Kongresi’nde Rabat’la ilişkilerin kutlanması ve Fas’a yönelik ifadeler bu bağların sadece askeri değil, politik düzeyde de güçlü olduğuna işaret ediyor.
* Fas’ın bölgesel rolleri ve stratejik konumuyla birlikte, iki ülke arasında ekonomik ve kültürel alanlarda da yeni fırsatlar gündeme geliyor.

Sonuç: Stratejik Bir Bahis mi, Ortaklık mı?

Washington’un Rabat’a yönelik stratejisi, tarihî bağlara dayanan köklü bir işbirliğinin ötesine geçti. Yeni dönemde bu ilişkiler:

* Güvenlik ve savunma alanında daha derin entegrasyon,
* Sahel bölgesinde istikrarı artırma hedefi,
* Diplomasi ve ekonomik ilişkileri güçlendirme çabaları,
* Jeopolitik konjonktürde ortak duruşlar şeklinde çok boyutlu bir ortaklığa evriliyor. Bu da ABD’nin Fas’ı sadece bir müttefik değil, aynı zamanda bölgesel stratejilerinde kilit bir partner olarak gördüğünü gösteriyor.