Somaliland Cumhurbaşkanı Irro Kimdir?

Abdirahman Mohamed Abdullahi (Irro) – Somaliland Cumhurbaşkanı Biyografisi

Erken yaşamı ve eğitimi

Doğum ve aile: “Irro” lakaplı Abdullahi, 29 Nisan 1955’te İngiliz Somaliland’ının başkenti Hargeisa’da doğdu. On kardeşten oluşan bir ailede büyüdü; babası Britanya sömürge polisi olarak görev yaparken annesi Amina Jama Ashuur çocukluğunda vefat etti.
Eğitim: İlk ve orta öğrenimini Somaliland’daki çeşitli şehirlerde tamamladı. 1977’de Sheikh Lisesi’nden mezun oldu. Ardından ABD’deki eğitimine yöneldi; California State University’de muhasebe eğitimi aldı ve New York Eyalet Üniversitesi (Albany) MBA derecesi elde etti.

Siyasi kariyerinin başlangıcı

UCID Partisi ve parlamento: 2005’te siyasete atılarak kurulmasına öncülük ettiği muhalefet partisi UCID (Adalet ve Refah) saflarından parlamentoya girdi.
Bu seçimle birlikte Somaliland’ın ilk demokratik parlamenter sisteminde Saahil bölgesini temsil etmeye başladı.

Parlamento ve parti liderliği

Meclis Başkanlığı: 2005’ten 2017’ye kadar Somaliland Temsilciler Meclisi Başkanı olarak görev yaptı. Bu dönemde yasama çalışmalarının kurumsallaşmasında önemli rol aldı.
Waddani Partisi: 2012 yılında muhalefetin yeni çekirdeği olarak Waddani Partisi’ni kurdu ve ilk genel başkanı seçildi. Başlangıçtan 16 Kasım 2021’e kadar süren liderliği sırasında Waddani, Somaliland’ın en güçlü muhalefet hareketine dönüştü.

Cumhurbaşkanlığına giden süreç

13 Kasım 2024’te yapılan seçimde Abdullahi, Waddani Partisi’nin adayı olarak Muse Bihi Abdi’yi yüzde 64 gibi ezici bir oranla yenerek zafer kazandı.
Ekonomi ve uluslararası tanınma vaatleriyle öne çıkan Abdullahi, seçim kampanyasında “daha parlak bir gelecek” sözünü vermişti. Seçimleri takiben 12 Aralık 2024’te altıncı Cumhurbaşkanı olarak yemin ederek göreve başladı.
Vaatler ve platform: Kampanya boyunca ekonomiyi canlandırma ve uluslararası ilişkileri güçlendirme vaatleri ön plandaydı. Örneğin, daha çok kadın istihdamı gibi sosyal projelerden söz etti. Göreve gelir gelmez dış politika hamleleriyle ülkenin diplomatik açılımlarını hızlandıracağını duyurdu.

Cumhurbaşkanlığı dönemindeki politika ve girişimleri

İç politika ve ekonomi: Yeni hükümeti “dünya ile ilişkileri yenileme ve bölge güvenliğine katkı” vaadiyle yola çıktı. İktidar programında altyapı yatırımları ve istihdam yaratma öncelikliydi; kampanyada “daha parlak gelecek” sloganıyla özellikle iş ve çalışma fırsatlarının artacağını taahhüt etmişti. Başbakanlığı dönemindeki tartışmalı liman ve enerji anlaşmaları gözden geçirilerek ülke menfaatlerine uygun hale getirileceği de ilan edildi.
Uluslararası tanınma çabaları: Dış politikada radikal adımlar attı. 26 Aralık 2025’te İsrail’in Somaliland’ı bağımsız ülke olarak tanıması, görevi süresince onun en büyük diplomatik kazanımı oldu. Bu kapsamda Ocak 2026’da İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar’ı ağırlayarak iki ülke arasında işbirliği anlaşmaları imzalandı. Abdullahi ayrıca Somaliland’ın İbrahim Anlaşmaları’na (ABD arabuluculuğunda 2020’de başlayan Arap-İsrail normalleşme süreci) katılacağı niyetini açıkladı.
Bölgesel girişimler: Abdullahi, komşularla ilişkileri de canlandırmaya çalıştı. Ekim 2025’te Ethiopia’nın başkenti Addis Ababa’ya giderek Başbakan Abiy Ahmed ile Berbera Limanı’nın gaz ihracı ve elektrik projeleri gibi ekonomik işbirliklerini görüştü. Uzmanlar, bu görüşmelerin arkasında esas olarak Somaliland’ın uluslararası tanınma mücadelesinin yattığına dikkat çekiyor. Etiyopya 2024’te, Somaliland’a karşılık Berbera’ya bir deniz üssü verilmesi koşuluyla tanıma vaadinde bulunmuş, bu tartışmalı mutabakat Mogadişu’nun tepkisini çekmişti.

Kişisel tarzı ve liderlik yaklaşımı

Destekçileri tarafından pragmatik, sabırlı ve stratejik düşünen bir lider olarak tanımlanıyor. Uluslararası deneyimi ve kurumsalcı yaklaşımı sayesinde ülke çıkarlarını gözeten bir siyasetçi olduğu vurgulanıyor.
Eleştirmenleri ise yenilikçi diplomasisinin geniş uzlaşı olmadan riskli sonuçlar doğurabileceğini söylüyor. Sert dış politika adımlarının, Somaliland’ı çevreleyen karmaşık siyasal denge içinde tam destek görmeyebileceği endişesi dile getiriliyor.

Türkiye ve bölge ülkeleriyle ilişkileri

Türkiye ile ilişkiler: Türkiye, Somaliland’ın bağımsızlığını resmen tanımıyor ve Somali federal hükümetiyle yakın işbirliği içinde. Türkiye, İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararına sert tepki gösterdi; Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli bu hamleyi “hukuk dışı” olarak nitelendirdi. Öte yandan Ankara, Somaliland’ın merkezi Hargeisa’da 2014’ten beri bir başkonsolosluk işletiyor. Bu durum, Türkiye’nin hem Somali hem de Somaliland ile dolaylı ilişkilerini gösteriyor.
Diğer bölge ülkeleri: Abdullahi dönemi, komşu ülkelerle diplomatik temasları yeniden canlandırma çabalarıyla dikkat çekti. Özellikle Etiyopya ile enerji ve ticaret konularında görüşmeler yaptı. Somali Federal Hükümeti ise Somaliland’ı ülkenin bir parçası olarak gördüğü için bu temaslara her zaman sıcak bakmıyor. Bölgesel ve Arap dünyasından resmi tanıma henüz gelmedi; örneğin İsrail’in hamlesi Arabistan ve Körfez ülkeleri tarafından temkinli karşılandı. Bu gelişmeler, özellikle Arapça yayınlarda geniş yer buldu; örneğin AA Arapça’ya göre İsrail Cumhurbaşkanı Herzog, Ocak 2026’da Davos’ta Irro ile görüşerek “ülkelerimiz arasında diplomatik ilişkiler kurulmasını memnuniyetle karşıladığını” ifade etti.