Mısır, Yunanistan ve GKRY Zirvesi
Mısır, Yunanistan ve GKRY Dışişleri Bakanları Bir Araya Geldi: Doğu Akdeniz’de Yeni Mesajlar
Mısır, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) dışişleri bakanları, bölgesel gelişmelerin hız kazandığı bir dönemde üçlü iş birliği çerçevesinde bir araya geldi. Görüşmelerde Doğu Akdeniz, enerji güvenliği, deniz yetki alanları, bölgesel istikrar ve Orta Doğu’daki son gelişmeler masaya yatırıldı.
Taraflar, üçlü mekanizmanın son yıllarda “istikrarlaştırıcı bir rol” oynadığını vurgularken, Doğu Akdeniz’de uluslararası hukuka dayalı iş birliğinin sürdürülmesi gerektiğinin altını çizdi. Açıklamalarda, deniz güvenliği ve enerji projeleri konusunda koordinasyonun artırılması mesajı öne çıktı.
Doğu Akdeniz ve Enerji Dosyası Öne Çıktı
Toplantının ana başlıklarından biri Doğu Akdeniz’de enerji kaynakları oldu. Mısır, sahip olduğu LNG altyapısı sayesinde bölgedeki doğal gazın küresel pazarlara taşınmasında kilit aktörlerden biri olmayı sürdürürken; Yunanistan ve GKRY, deniz yetki alanları ve enerji projeleri konusunda Mısır’la yakın eşgüdüm içinde hareket etmeye devam ediyor.
Üç ülke, enerji projelerinin “istikrara katkı sağlayan” bir çerçevede yürütülmesi gerektiğini savunurken, Doğu Akdeniz’in bir çatışma alanı değil, iş birliği havzası olması gerektiğini dile getirdi. Ancak bu vurgu, bölgedeki tüm aktörleri kapsayan bir uzlaşıdan ziyade, belirli ülkeler arasında kurulan bir denge mimarisini işaret ediyor.
Gazze, Orta Doğu ve Bölgesel Güvenlik
Görüşmelerde Gazze’deki savaş, insani kriz ve ateşkes çabaları da ele alındı. Mısır, bu dosyada diplomatik ve arabulucu rolünü vurgularken; Yunanistan ve GKRY, bölgesel istikrarsızlığın Doğu Akdeniz’e yansımalarına dikkat çekti.
Taraflar, Orta Doğu’daki gerilimin deniz ticareti, enerji güvenliği ve göç hareketleri üzerindeki etkilerinin yakından izlendiğini belirtti. Bu bağlamda Doğu Akdeniz, yalnızca enerji değil, jeopolitik kırılganlıkların kesiştiği bir alan olarak tanımlandı.
Üçlü Mekanizma Ne Anlama Geliyor?
Mısır–Yunanistan–GKRY üçlü iş birliği, son on yılda düzenli zirvelerle kurumsallaşmış bir yapı haline geldi. Bu mekanizma, özellikle Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin dışında kalan bir diplomatik ve enerji ekseni olarak dikkat çekiyor.
Her ne kadar açıklamalarda doğrudan üçüncü ülkelere atıf yapılmasa da, kullanılan dil ve vurgular, bölgedeki güç dengelerinin dikkatle hesaplandığını gösteriyor. Bu yönüyle toplantı, sadece teknik bir diplomatik buluşma değil; jeopolitik pozisyonların yeniden teyidi niteliği taşıyor.
Türkiye İçin Önemi
Bu toplantının Türkiye açısından önemi birkaç başlıkta toplanıyor:
1. Doğu Akdeniz’de Denge Arayışı
Türkiye, Doğu Akdeniz’de kıta sahanlığı ve deniz yetki alanları konusunda kendi tezlerini savunurken; Mısır–Yunanistan–GKRY hattı, farklı bir hukuki ve siyasi çerçeveye dayanıyor. Üçlü toplantılar, bu hattın siyasi uyumunu canlı tutma işlevi görüyor.
2. Mısır Faktörü
Son yıllarda Ankara ile Kahire arasında normalleşme süreci ilerlerken, Mısır’ın Yunanistan ve GKRY ile kurduğu bu yakın koordinasyon Türkiye açısından dikkatle izleniyor. Mısır’ın denge politikası, Türkiye için hem risk hem de diplomatik manevra alanı anlamına geliyor.
3. Enerji ve Taşıma Hatları
Doğu Akdeniz gazının hangi güzergâhlardan taşınacağı sorusu hâlâ netlik kazanmış değil. Türkiye, coğrafi konumuyla en ekonomik güzergâhlardan biri olarak öne çıkarken; üçlü mekanizma, alternatif enerji senaryolarını gündemde tutuyor.
4. Bölgesel Yalnızlaşma Tartışmaları
Bu tür toplantılar, Ankara’da zaman zaman “Türkiye dışlanıyor mu?” sorusunu gündeme getiriyor. Ancak uzmanlara göre mesele, dışlanmadan ziyade çok aktörlü bir pazarlık süreci. Türkiye’nin son dönemde attığı normalleşme adımları da bu denklemi değiştirme potansiyeli taşıyor.
Genel Değerlendirme
Mısır, Yunanistan ve GKRY dışişleri bakanlarının buluşması, Doğu Akdeniz’deki diplomatik trafiğin hız kesmeden sürdüğünü gösteriyor. Enerji, güvenlik ve bölgesel krizler bu üç ülkeyi aynı masada tutmaya devam ediyor.
Türkiye açısından ise bu toplantı, yakından takip edilmesi gereken bir denge göstergesi niteliğinde. Ankara’nın Kahire ile ilişkilerde attığı adımlar ve Doğu Akdeniz’de çok taraflı diplomasiye verdiği önem, önümüzdeki dönemde bu tabloyu yeniden şekillendirebilir.