Kabylie Ayrılıkçılığının Öncü İsmi ve Hareketin Arka Planı
Ferhat Mehenni Kimdir? Kabylie Ayrılıkçılığının Öncü Figürü Hakkında 10 Bilgi
Kuzey Afrika’daki etnik ve siyasi hareketlerin en tartışmalı liderlerinden biri olan Ferhat Mehenni, uzun yıllardır “Kabylie” bölgesinin kaderiyle ilgili radikal taleplerin sesi oldu. Kabylie’nin öz-belirlenim hakkı ve özgürlüğü mücadelesinin simge isimlerinden biri olarak gösterilen Mehenni, siyasi eylemleriyle hem destek hem de eleştiri topluyor. İşte Mehenni’yi ve arkasındaki hareketi daha iyi anlamanı sağlayacak 10 önemli gerçek:
1) Sanatçı ve Aktivist Kimlik
Ferhat Mehenni, sadece siyasetçi değil aynı zamanda şair, müzisyen, yazar ve protest sanatçıdır. Siyasi mücadele ile kültürel kimliği birleştiren sanatçılığı, onu Kabylie halkının sesi haline getiren temel unsurlardan biridir.
2) Kabylie’nin Doğduğu Yer
1951’de Cezayir’in Illoula Oumalou kasabasında doğan Mehenni, Kuzey Afrika’nın berber kimliğinin yoğun olduğu Kabylie bölgesinde büyüdü. Bu bölge, tarihsel olarak hem kültürel hem de siyasi bir özerklik arayışıyla bilinmektedir.
3) MAK’ın Kurucusu
Mehenni, 2001’de Kabylie’nin Öz-Belirlenimi Hareketi (MAK)’i kurdu. Başlangıçta bölgesel özerklik hedefiyle yola çıkan bu hareket, yıllar içinde daha geniş bir “öz-belirlenim” ve hatta bağımsızlık taleplerini savunan bir siyasi organizasyon haline geldi.
4) Sürgünde Liderlik
Mehenni uzun yıllardır Fransa’da sürgünde yaşıyor ve MAK’ın liderliğini burada sürdürüyor. Bu eksilmeden yönetim biçimi, hareketin uluslararası tanınırlığını arama stratejileri üzerinde belirleyici oldu.
5) Provisional Government of Kabylie” Başkanı
2001’de kurulan MAK’ın yanı sıra Mehenni, Sürgündeki Kabylie Geçici Hükümeti (Anavad) nin de başkanıdır. 2025 yılında bu yapı, Paris’te Kabylie’nin bağımsızlığını “simgesel olarak” ilan etti. Bu hamle, hem destekçilerine moral verdi hem de tartışmaları körükledi.
6) Algoritmik Engellemeler ve Cezai Yaptırımlar
Cezayir Hükümeti, MAK’ı Mayıs 2021’de “terör örgütü” olarak sınıflandırdı ve Mehenni’yi hukuken hedef aldı. Birçok savunma kampanyası ve eylem, bu resmi sınıflandırma nedeniyle hem ülke içinde hem de diasporada sert eleştirilere konu oldu.
7) Bağımsızlık İlanı: 14 Aralık 2025
14 Aralık 2025’te Paris’te gerçekleştirilen bir törenle, Mehenni liderliğindeki MAK kabinesi Kabylie için “federe, laik ve demokratik” bir devletin bağımsızlığını ilan etti. Bu adım resmî olarak hiçbir ülke tarafından tanınmıyor olsa da, uluslararası kamuoyunda dikkat çekti.
8) Diplomatik Çabalar ve Uluslararası Bağlantılar
Mehenni ve MAK’ın temsilcileri, bu mücadeleyi uluslararası platformlara taşımak için yoğun lobi faaliyetlerinde bulunuyor. Avrupa Parlamentosu, ABD kongresi ve hatta BM çevrelerinde Kabylie’nin statüsüne ilişkin görüşmeler yapıldığı belirtiliyor, bu da hareketin stratejik bir boyut kazandığını gösteriyor.
9) Cezayir ile Siyasi Çatışma
Cezayir yönetimi, Kabylie özerkliğini ulusal bir tehdide dönüştüğü gerekçesiyle sert şekilde reddediyor. Hem MAK hem de Mehenni’ye karşı yasal tedbirler uygulanması, iki taraf arasında süregelen siyasî gerginliği daha da derinleştirdi.
10) Tartışmalı Liderlik ve Destek
Mehenni, destekçileri tarafından özgürlük ve kimlik mücadelesinin simgesi olarak görülürken; eleştirmenleri onu bölücülük ve ulusal birliği sarsma girişimi ile özdeşleştiriyor. Kabylie’deki geniş halk desteği tartışmalı olmakla birlikte, diaspora ve uluslararası aktivist çevrelerdeki desteği giderek büyümektedir.
Analiz: Kabylie Meselesi ve Kuzey Afrika İçin Ne Anlatıyor?
Ferhat Mehenni ve MAK’ın yükselen etkisi, Kuzey Afrika’daki kimlik, devlet ve modern ulus anlayışları arasındaki çarpışmanın sembolü haline geldi. Ekseni sadece Cezayir’e değil, bölge halklarının özerklik ve kültürel hak arayışına uzanan bu problem, hem iç siyasî kırılmaları hem de dış politikanın yeni alanlarını oluşturuyor.
Türkiye’ye Olası Etkiler
Kabylie ayrılıkçılığı meselesi doğrudan Türkiye gündeminde yer almasa da, Cezayir’in iç istikrarını ilgilendiren bu gelişmeler Ankara tarafından yakından izlenmektedir. Cezayir, Türkiye’nin Kuzey Afrika’daki önemli stratejik ortaklarından biri olduğu için, bu tür iç siyasi kırılmalar Türkiye–Cezayir ilişkilerinde diplomatik hassasiyet yaratma potansiyeli taşımaktadır. Bölgesel istikrarın zedelenmesi, Türkiye’nin enerji, ticaret ve savunma alanlarındaki iş birliklerini dolaylı olarak etkileyebilir.
