Fas Otomotiv İhracatı Geriledi

Fas Otomotiv Sektöründe 2025 Gerilemesi: Ne Oldu?

Fas, uzun yıllardır Afrika’nın en büyük otomotiv üreticisi ve ihracatçısı konumunda. Yıllık üretim kapasitesi ile Avrupa pazarına açılan önemli bir üs olarak tanınıyor. Özellikle Renault, Stellantis gibi büyük üreticilerin yatırımlarıyla sektör, ülkenin ihracat gelirinde başı çekiyordu.

Ancak 2025’te araştırma ve haberlere göre:

* Otomotiv ihracatında 2025’in belli dönemlerinde 15 % civarında düşüş/sert daralma yaşandığı belirtiliyor — bunun özel olarak “inşaat segmenti” gibi alt sektörlerdeki talep daralmasından kaynaklandığı ifade ediliyor.
* Avrupa Birliği’ne yapılan araç ihracatında da 2025’in ilk yarısında 7,1 % düşüş raporlanıyor — bu, Fas’ın en büyük dış pazarlarından birinde talep daraldığını gösteriyor.
* Bank Al-Maghrib verilerine göre toplam otomotiv ihracatı yıl boyunca düşüş eğiliminde, özellikle binek araç üretimi ve ihracatında belirgin bir zayıflama yaşanmış.

Bu performans düşüşü, Fas’ın otomotiv sektörünü uluslararası pazarda kırılgan hale getiriyor ve ekonominin genel dış ticaret dengesini olumsuz etkiliyor; çünkü otomotiv hâlen ülkenin ihracatının önemli bir kalemini oluşturuyor.

Türkiye Otomotiv Sektörüne Olası Etkiler

1. Avrupa Pazarında Rekabet Dinamikleri Değişiyor

Fas’ın ihracatının Avrupa’da daralması, ABD ve Çin gibi üreticilerin yanında Türkiye’nin Avrupa pazarındaki konumunu yeniden değerlendirme fırsatı yaratabilir:

* Türkiye ABD, Avrupa ve Orta Doğu pazarlarında rekabet eden bir üretici. Fas’ın Avrupa’daki daralması, özellikle Türkiye’nin ihracat yaptığı İtalya, İspanya ve Almanya gibi pazarlarda yer açabilir.
* Örneğin, Fas’ın Avrupa’da pazar payı %4 civarında seyrediyordu; bu boşluğu Türkiye’nin orta ve üst segment araç üreticileri değerlendirebilir.

Bu durum, Türkiye’den yapılacak ihracatlar için potansiyel artan talep anlamına gelebilir.

2. Tedarik Zincirinde Fırsatlar ve Riskler

Fas’ın otomotiv sanayii yalnızca araç üretimi değil, birçok tedarikçi parça ve kablo üreticisini de içeriyor:

* Türkiye’nin güçlü olduğu kablo, elektrikli sistemler gibi parça üretiminde, Fas’ın ihracattaki düşüş bir yandan ticaret partnerliği için fırsat, bir yandan da rekabetin yeniden şekillenmesi anlamına gelir.

Örneğin Türkiye parça üreticileri Avrupa’daki tedarik ağını genişletirken Fas’ın zayıf performansından avantaj sağlayabilir.

3. Yatırım Akışı ve Bölgesel Üretim Konumu

Fas’ın uzun vadeli hedefleri arasında üretim kapasitesini 1 milyon araç kapasitesine çıkarmak vardı.

Bu hedef 2025’te zorlanmakla birlikte, Türkiye açısından:

* Yatırımların bir kısmı Fas’tan başka bölgelere yönlenebilir; Türkiye bunu cazip üretim üssü olarak sunabilir.
* Özellikle elektrikli ve hibrit araç parçalarında üretim yapan Türk firmaları, yenilenen yatırım arayışlarında Fas’ın kaybettiği anda alternatif lokasyon olarak Türkiye’yi değerlendirebilir.

4. Riskler

Türkiye otomotiv sektörü için bu durum her zaman olumlu olmayabilir:

* Fas’ın Avrupa’daki pazar payının daralmasına rağmen üretim aynen sürerse, bu talep daralmasının fiyat baskısını artırma riski taşıyabilir; bu da Türkiye ile Fas arasında fiyat rekabetini yükseltebilir.
* Türkiye ile Fas arasında mevcut ticaret anlaşmalarındaki dengesizlikler, Fas’ın ticaret politikalarını revize etme eğilimini artırabilir; örneğin iki ülke arasındaki ticaret sözleşmesinin gözden geçirileceği haberleri var.

Genel Değerlendirme

Türkiye için fırsatlar

* Fas’ın ihracat daralması, Avrupa pazarında Türkiye için daha fazla yer açabilir.
* Türkiye parça ve bileşen üreticileri, Fas’ın tedarik zincirindeki zayıflamadan pazar kazanımı sağlayabilir.
* Yatırımların yeniden yönlendirilmesi, Türkiye’ye yeni fabrika ve üretim rolü getirebilir.

Türkiye için riskler

* Daha agresif fiyat rekabeti Avrupa’da Türkiye ile Fas arasında tansiyonu artırabilir.
* Fas’ın toparlanma stratejileri, Türkiye ile sanayi iş birliği dengelerini değiştirebilir.