Cezayir’de Güç Mücadelesi
Cezayir’de İktidarın İçi: Tebboune ile General Chengriha Arasındaki Gerilim Nereye Gidiyor?
Başkan ile ordunun tepe komutanı arasındaki çekişme Cezayir siyasetinde yeni bir dönemi tetikliyor
Cezayir’de devletin iki güçlü aktörü — Cumhurbaşkanı Abdelmadjid Tebboune ile ordunun Başkomutanı ve Genelkurmay Başkanı General Saïd Chengriha — arasında son günlerde artan gerilim, ülkedeki güç dengelerini zorluyor. Resmi olmayan birçok gözlemciye göre bu durum Cezayir siyasetinde “arka planda” yürüyen bir güç mücadelesini açığa çıkarıyor ve ülkenin gelecekteki siyasi istikrarı için kritik önemde görülüyor.
Gerilim Belirtileri
Analizlere göre, gerilim şu başlıca olaylarla görünür hale geldi:
* General Chengriha’nın devlet işleyişindeki görünürdeki geri çekilmesi veya belirli etkinliklerde yer almaması, siyasi gözlemciler tarafından “güç mücadelesi” şeklinde yorumlanıyor. Özellikle hükümet toplantısına ve parlamento konuşmasına katılmaması bu iddiaları güçlendiriyor.
* Başkan Tebboune ile Chengriha arasında görülen bu “suskunluğun” arka planında, ordunun siyasi hayattaki etkisi ve devlet içi güç dengesiyle ilgili derin fikir ayrılıkları bulunduğu ifade ediliyor.
Bazı yerel analizlerde, ordunun üst düzey lideri Chengriha’nın Tebboune’nin bazı anayasal değişiklik girişimlerine mesafeli yaklaşmasıyla birlikte resmi durumun “arka planda bir siyasi gerilim” halini aldığı yorumlanıyor.
Arka Plan: Siyasi Sistem ve Ordu
Cezayir Cumhurbaşkanı Tebboune ve General Chengriha, uzun süredir ülkede hem siyasi hem de güvenlik açısından önemli figürler olagelmişlerdi. Tebboune 2019’dan beri Cumhurbaşkanı ve Chengriha da ordunun en üst noktasında yer alıyor.
Cezayir’de ordu, tarihsel olarak siyasi etkiye sahip kilit bir kurum. Geçmişte Bouteflika sonrası dönemdeki siyasi dönüşümlerde de ordu yüksek bir rol oynadı ve her güç merkezi kaotik bir denge içinde tartıldı.
Bu nedenle mevcut “sessiz gerilim”, yalnızca bireyler arası bir ayrışma olarak değil, aynı zamanda ordu-siyaset ilişkilerinin yeniden biçimlenmesi olarak da okunuyor.
Güvenlik ve Bölgesel Faktörler
Ordunun siyasi etkisinin ardında yalnızca iç dinamikler değil, aynı zamanda bölgesel güvenlik kaygıları da bulunuyor. Cezayir ordusu (Armée Nationale Populaire), ülkedeki terörizmle mücadele ve Sahel bölgesindeki istikrarsızlıkla baş etmekle yükümlü. Bu da askeri kurumun siyasi etkisinin uzun dönemli olmasını sağlıyor.
Bu bağlamda Chengriha gibi üst düzey komutanların siyasi etkisinin hafiflemeye başlaması, bazı çevrelerde “askeri gücün siyasetteki rolünde potansiyel zayıflama” olarak yorumlanıyor.
Analiz: Sadece Bir İlişki Değil, Sistemsel Bir Dönüşüm
Bu gerginlik, Cezayir’de yeni bir siyasi denge arayışı olarak değerlendirilebilir:
✔ Ordu ile sivil makamlar arasındaki sınırın yeniden çizilmesi.
✔ Devlet kurumları arasında güç paylaşımının tartışmalı hale gelmesi.
✔ Halk, toplum ve ekonomik aktörlerin bu iç çekişmeden doğrudan etkilenmesi.
Bazı uzmanlar, bu durumun Cezayir’in siyasi istikrarı ve reform fırsatları üzerinde etkili olacağına işaret ediyor. Özellikle ordunun sivil siyasete müdahale derecesi konusu, halk ve elitler arasında uzun yıllardır tartışılan bir konu.